Top 5 błędow w języku hiszpańskim i dlaczego je popełniasz
← POWRÓT DO ARTYKUŁÓWPOZIOM A1:
En Barcelona viven millón quinientos y tres miles doscientos cincuenta y uno personas (1.503.251).
POZIOM A2:
A. De qué soñaste anoche?
B. Anoche tuvo un sueño maravilloso. Estuvo en un lugar mágico y me sentí feliz.
POZIOM B1:
A. Perdona, ¿Sabe usted cómo llegar al cine Estrella?
B. Desde luego. Tiene que tomar la primera calle a la derecha. No sigue recto porque la calle está cerrada.
POZIOM B2:
Cuando era pequeña podría estudiar todo el día. Sabría muchas cosas y querría aprender más.
POZIOM C1:
Me harías un favor si podrías enviarme el enlace para la reunión.
Potrafisz je zlokalizować?
Sprawdź odpowiedzi według poziomu 🙂
En Barcelona viven millón quinientos y tres miles doscientos cincuenta y uno personas.
Pamiętaj, że liczebniki jeden oraz setki (200, 300, 400, 500, 600, 700, 800, 900, ale nie 100) odmieniają się względem rzeczownika, do którego się odnoszą. Personas to rzeczownik w rodzaju żeńskim, zatem:
En Barcelona viven millón quinientas y tres miles doscientas cincuenta y una (1.503.251) personas.
Jeśli chodzi o wyższe numery, to tysiąc to zawsze mil (nie un mil, nie dos miles) i słowo to nie odmienia się względem liczby tysięcy czy rodzaju rzeczownika, zawsze ma jedną formę. Z drugiej strony milion odmienia się względem liczby milionów, ale nie względem rodzaju rzeczownika — jest zawsze rodzaju męskiego (un millón, doscientos millones — tutaj setka odnosi się do miliona), zatem:
En Barcelona viven un millón quinientas y tres mil doscientas cincuenta y una personas.
Na koniec mały drobiazg: łączymy słówkiem y tylko jedności z dziesiątkami (noventa y uno, cincuenta y cuatro), ale nie setki z jednościami (ciento tres, a nie ciento y tres), zatem całe zdanie wymawiamy w następujący sposób:
En Barcelona viven un millón quinientas tres mil doscientas cincuenta y una personas.
Jak przeczytasz tytuł tej piosenki? 🙂
Joaquin Sabina – 19 Dias Y 500 Noches (Video Oficial) – YouTube
- De qué soñaste anoche?
- Anoche tuvo un sueño maravilloso. Estuvo en un lugar mágico y me sentí feliz.
Zacznijmy od odpowiedzi na zadane pytanie. Od pierwszej lekcji języka hiszpańskiego jedna rzecz była pewna: kiedy odmieniony czasownik kończy się na o, to zawsze jest to forma pierwszej osoby liczby pojedynczej: yo. Yo como, yo vivo, yo trabajo, niezależnie od grupy, do której należy dany czasownik. O ile inne osoby mają różne końcówki (na przykład nosotros -amos, -emos, -imos), yo zawsze ma tę samą -o. To jest prawda, ale tylko dla czasu teraźniejszego. Łatwo się do tego przyzwyczaić tak mocno, że czasem próbujemy tę logikę przenieść na inne czasy, szczególnie gdy mówimy o préterito indefinido (znanego też jako préterito perfecto simple). A tutaj jest na odwrót! Tym razem formy zakończone na -o, -ió, -ó, są charakterystyczne dla trzeciej osoby liczby pojedynczej, czyli él, ella, usted. Zobacz:
CZASOWNIKI REGULARNE | NIEREGULARNE | |||
HABLAR | COMER | VIVIR | ESTAR | |
yo | hablé | comí | viví | estuve |
él / ella / usted | habló | comió | vivió | estuvo |
Zatem:
Anoche (yo) tuve un sueño maravilloso. Estuve en un lugar mágico y me sentí feliz.
A na koniec uwaga względem pytania. Po hiszpańsku śnimy “z” czymś, tak więc wyrażenie brzmi soñar con algo / alguien. Zatem zapytamy: ¿Con qué soñaste anoche?
Możesz poszukać tego zwrotu w tej piosence salsowej:
Leoni Torres – Idilio (Video Oficial) [Remaster | HD] – YouTube
- Perdona, ¿Sabe usted cómo llegar al cine Estrella?
- Desde luego. Tiene que tomar la primera calle a la derecha. No sigue recto porque la calle está cerrada.
Nazwać kwestię trybu rozkazującego tematem-rzeką, to małe niedopowiedzenie. No chyba, że Amazonką 🙂 Dlatego też w tym materiale nie będę omawiała wszystkich 5 form i każdego wyjątku. Skupię się na praktycznym zastosowaniu imperativo, bo tak ten tryb nazywamy po hiszpańsku, w codziennych dialogach, tak żebyś mógł/a świadomie mówić do kogoś “na ty” lub “na Pan/i”.
Najprościej jak się da:
- chcesz mówić “na ty” – odetnij “s” z odmienionego w czasie teraźniejszym:
bailas (tańczysz) – ¡Baila! (tańcz);
comes (jesz) – ¡Come! (zjedz);
vives (żyjesz) – ¡Vive! (żyj).
- chcesz grzecznie panią/pana (do tańca) poprosić:
¡Baile! ¡Coma! ¡Viva! (niech Pan/i tańczy, je, żyje)
No to prawie to mamy, bo jeszcze istnieje przeczący tryb rozkazujący, czyli imperativo negativo. Jeśli hasło subjuntivo nie jest Ci obce, to dla Ciebie pestka. Jeśli to nowy temat, zapamiętaj, że zamieniamy końcówki –es / -e na -as / -a i na odwrót. W efekcie:
- chcesz mówić “na ty” – zamień zgodnie z regułą:
bailas (tańczysz) – ¡No bailes! (nie tańcz);
comes (jesz) – ¡No comas! (nie jedz);
vives (żyjesz) – ¡No vivas (infeliz)! (nie żyj /w smutku/).
- chcesz grzecznie panią/pana poprosić: ¡No baile! ¡ No coma! ¡No viva (infeliz)! (niech Pan/i nie tańczy, nie je, nie żyje /w smutku/)
Pytasz, jak tu żyć jak trzeba tyle żonglować końcówkami. Hej, ale Ty mówisz po polsku “weź”, a potem “nie bierz”, także ten… 🙂
Tak więc, wracając do naszego dialogu, jeśli chcemy mówić do kogoś używając form grzecznościowych, należałoby użyć formy dla Pan/i, czyli:
Perdone, ¿Sabe usted cómo llegar al cine Estrella?
W odpowiedzi natomiast błędem jest użycie formy no sigue, bo znaczy ona dosłownie “nie kontynuuje Pan/i”, czyli stwierdza fakt, a nie podaje instrukcje. Należy zatem użyć formy siga (niech Pan/i kontynuuje):
Desde luego. Tiene que tomar la primera calle a la derecha. No siga recto porque la calle está cerrada.
A czy wiesz co tak dosłownie znaczy perdonar? Nasze pytanie tłumaczymy na polski: “Przepraszam, czy wie Pan/i, jak dojść do kina Estrella?”, przez co niektórzy myślą, że ten czasownik oznacza przepraszać. Nic bardziej mylnego, jak to mawia klasyk 🙂 Perdonar to wybaczać, a prosimy o to wybaczenie za pomocą wyrażenia pedir perdón. I to właśnie robią Enrique Iglesias i Nicky Jam w tej piosence: El Perdón – Nicky Jam y Enrique Iglesias – YouTube.
Sprawdź jej tekst i zastanów się, co przeskrobali.
Cuando era pequeña podría estudiar todo el día. Sabría muchas cosas y querría aprender más.
W tych zdaniach mamy o jedną literkę za dużo. Niby nic, a jednak mieszamy czas przeszły pretérito imperfecto z condicional simple (trybem warunkowym). Skupmy się na czasownikach z grup -er i -ir, bo to one powodują wątpliwości. Zauważ, że w obu czasach mamy do czynienia z tymi samymi końcówkami, a formy różnią się jedynie podstawą:
- w pretérito imperfecto odcinamy końcówkę czasownika com-ía (jadałam); viv-ía (mieszkałam)
- a w condicional simple bierzemy cały czasownik: comer-ía (zjadłabym); vivir-ía (mieszkałabym)
W efekcie formy te są bardzo podobne:
persona | termina- ción | IMPERFECTO | CONDICIONAL | IMPERFECTO | CONDICIONAL |
COMER | VIVIR | ||||
yo | -ía | comía | comería | vivía | viviría |
tú | -ías | comías | comerías | vivías | vivirías |
él / ella / ud. | -ía | comía | comería | vivía | viviría |
nosotros /as | -íamos | comíamos | comeríamos | vivíamos | viviríamos |
vosotros /as | -íais | comíais | comeríais | vivíais | viviríais |
ellos/as / uds. | -ían | comían | comerían | vivían | vivirían |
A jeszcze bardziej podobne do form pretérito imperfecto podobne są nieregularne formy condicional simple, zobacz:
- SABER: sabía (wiedziałam) — sabría (wiedziałabym)
- PODER: podía (mogłam) — podría (mogłabym)
- QUERER: quería (chciałam) — querría (chciałabym)
Zatem nasze zdanie, aby odnosić się do przeszłości, powinno brzmieć następująco:
Cuando era pequeña podía estudiar todo el día. Sabía muchas cosas y quería aprender más.
I tym razem nie zostawię Cię bez piosenki 🙂 Moja ulubiona z serii hejtu Shakiry na Piqué. Czyżby dlatego, że to bachata? 🙃 Znajdź przykłady na sytuacje (stany), które doprowadziły do rozpadu ich związku (opisane w pretérito imperfecto). Shakira, Ozuna – Monotonía (Official Video) – YouTube
#teamshakira
Me harías un favor si podrías enviarme el enlace para la reunión.
Klasyczny błąd osób, które posługują się zaawansowanym językiem hiszpańskim, które poznały już te wszystkie subjuntiva, condicionale i inne cuda (których nawet w polskim nie używają tak świadomie). Widzisz tutaj si, aha! więc tryb warunkowy (condicional simple w naszym konkretnym przykładzie), już masz to zdanie, nie masz wątpliwości — przecież hiszpański wchodzi Ci na tym etapie naturalnie, ale pozwól, że zatrzymam Twoje konie na chwilę 🙂
Masz rację, potrzebujemy condicionala, ale w drugiej części zdania. Pozwól mi przypomnieć Ci, że ZWYCZAJOWO NIE używamy go w tej części zdania, gdzie stawiamy warunek. Co? Trybu warunkowego nie używa się tam, gdzie jest warunek??? No nie. 🙈
Zasada jest taka:
Si + pretérito imperfecto de subjuntivo, condicional simple, czyli
Gdyby + czas przeszły w trybie łącznym, tryb warunkowy.
Przypomnij sobie dwa warianty odmiany pretérito imperfecto de subjuntivo. Wyprzedzając Twoje pytanie — oba znaczą to samo i używa się ich zamiennie. Co kto lubi. 🙂
persona | -ar | HABLAR | -er/-ir | COMER | VIVIR |
yo | -ara -ase | hablara hablase | -iera -iese | comiera comiese | viviera viviese |
tú | -aras -ases | hablaras hablases | -ieras -ieses | comieras comieses | vivieras vivieses |
él / ella / ud. | -ara -ase | hablara hablase | -iera -iese | comiera comiese | viviera viviese |
nosotros /as | -áramos -ásemos | habláramos hablásemos | -iéramos -iésemos | comiéramos comiésemos | viviéramos viviésemos |
vosotros /as | -arais -aseis | hablarais hablaseis | -ierais -ieseis | comierais comieseis | vivierais vivieseis |
ellos/as / uds. | -aran -asen | hablaran hablasen | -ieran -iesen | comieran comiesen | vivieran viviesen |
O condicional simple było już trochę przy okazji błędów często popełnianych na poziomie B2, więc skupię się teraz na tej części z pretérito imperfecto de subjuntivo. Tak jak wspomniałam, w niej stawiamy warunek (możliwość wysłania linku do spotkania), stąd też nasze zdanie powinno brzmieć:
Me harías un favor si pudieras / pudieses enviarme el enlace para la reunión.
W naszym konkretnym przykładzie używamy tych struktur ze względu na kulturkę — chcemy grzecznie kogoś o coś poprosić. Natomiast prawdą jest, że częściej używa się go do gdybania nad tym, co by było gdyby… Znowu, nie wchodząc głębiej, nie mieszając teraźniejszości z przeszłością, przyjmijmy następujące założenie: odnosimy się do aktualnej sytuacji, praktycznie niemożliwej do zmienienia z dnia na dzień.
Gdybym była bogata, to kupiłabym sobie dom na Teneryfie:
Si fuera más rica, me compraría una casa en Tenerife.
Teoretycznie możesz ustrzelić gordo w hiszpańskiej loterii świątecznej, ale umówmy się, ilu jest takich farciarzy? 🙂
Podzielę się z Tobą jeszcze jedną piosenką. Si tú no existieras Ricarda Arjony. Potrafisz znaleźć przykłady na to co by było, gdyby jego ukochana nie istniała?
***
Na koniec ważna rzecz. Podałam tutaj sporo nazw czasów, trybów i innych “technicznych rzeczy”, ale nie musisz ich znać. Dobrze wiesz, że możesz świetnie mówić po polsku, nie zdobywszy nigdy wiedzy na temat, czym jest imiesłów (tak, “zdobywszy” to imiesłów przysłówkowy uprzedni — niezła nazwa, co?😃). Zatem jeśli chcesz pogłębić wiedzę na poruszone w tym materiale tematy, wiesz, jak ich poszukać 🙂 Powodzenia w doskonaleniu hiszpańskiego!